We laten allemaal bepaalde kanten van onszelf zien. De vriendelijke kant. De behulpzame kant. De sterke kant. De kant waarvan we denken dat die geaccepteerd wordt door anderen.

Maar er zijn ook delen van onszelf die we liever verborgen houden. Onze boosheid. Onze jaloezie. Onze onzekerheid. Onze angst om afgewezen te worden. Of misschien juist onze gevoeligheid, onze kracht of onze ambitie.

Deze verborgen delen noemen we ook wel onze schaduw.

Vaak denken we dat schaduwwerk gaat over het oplossen van iets wat ‘niet goed’ aan ons is. Maar wat als het juist gaat over het terugvinden van delen van jezelf die je ooit hebt weggestopt?

Wat is schaduwwerk?

Schaduwwerk is het bewust onderzoeken van de delen van jezelf die je liever niet ziet of liever niet laat zien. Niet om jezelf te veroordelen, maar om jezelf beter te begrijpen. Al vroeg in ons leven leren we dat bepaald gedrag gewenst is en ander gedrag niet.

Misschien kreeg je te horen dat je niet zo gevoelig moest zijn. Of dat boos worden niet netjes was. Misschien leerde je dat je sterk moest zijn, jezelf niet moest aanstellen of altijd voor anderen moest zorgen.

Ik heb bijvoorbeeld al vroeg geleerd dat mijn emoties er eigenlijk niet mochten zijn. De boodschap was: ‘Je moet door.’ Dus zette ik vaak een masker op. Een masker dat de buitenwereld liet geloven dat het altijd goed met me ging. Dat alles me gemakkelijk afging en dat niets mij echt raakte.

Maar dat was niet de werkelijkheid.

Hoe langer ik dat masker droeg, hoe verder ik mezelf wegcijferde. Ik luisterde steeds minder naar wat ik voelde en verloor langzaam het contact met wie ik werkelijk was. Pas toen ik mijn emoties niet langer wegduwde, maar ze met nieuwsgierigheid durfde te onderzoeken, ontdekte ik dat juist daar een belangrijk deel van mijn schaduw verborgen lag.

Om erbij te horen, passen we ons aan. We drukken gevoelens weg, ontwikkelen overlevingsstrategieën en laten bepaalde delen van onszelf steeds minder zien. Die delen verdwijnen niet; ze raken alleen op de achtergrond. Vaak laten ze zich later in ons leven opnieuw zien, bijvoorbeeld in terugkerende patronen, sterke emoties of situaties die ons diep raken.

Je schaduw is niet slecht

Het woord schaduw klinkt al snel negatief. Alsof het gaat over de donkere kanten van jezelf. Maar je schaduw bestaat niet alleen uit eigenschappen die je lastig vindt. Soms zitten juist je grootste kwaliteiten verstopt in je schaduw.

Misschien durf je niet zichtbaar te zijn omdat je hebt geleerd om jezelf klein te houden.
Misschien vind je het moeilijk om grenzen aan te geven omdat je altijd aardig wilt zijn.
Misschien houd je je creativiteit, spontaniteit of gevoeligheid verborgen omdat je bang bent om veroordeeld te worden.

Schaduwwerk gaat daarom niet alleen over het aankijken van pijn. Het gaat ook over het terughalen van de delen van jezelf die je onderweg bent kwijtgeraakt.

Je grootste triggers zijn vaak je grootste leermeesters

Ken je dat gevoel dat iemand je enorm kan irriteren? Misschien stoort iemand je omdat hij zo dominant is. Of juist omdat zij altijd alle aandacht krijgt.

Vaak denken we dat het probleem volledig bij de ander ligt. Soms is dat ook zo. Maar soms laat die ander juist iets zien wat in jou geraakt wordt.

Een trigger kan voelen als een uitnodiging om nieuwsgierig te onderzoeken wat er in jou gebeurt.

Waarom raakt dit mij zo?
Welke overtuiging wordt hier geraakt?
Wat zegt deze reactie over mij?

Juist daar begint schaduwwerk.

Van oordeel naar nieuwsgierigheid

Schaduwwerk vraagt niet om perfectie, maar om eerlijkheid. 

Niet door jezelf te veroordelen wanneer je iets ontdekt wat je liever niet ziet, maar door met zachtheid te kijken naar wat zich aandient.

Achter boosheid schuilt soms verdriet. Achter perfectionisme schuilt soms angst. Achter pleasen schuilt vaak een diep verlangen om geliefd of geaccepteerd te worden.

Wanneer je bereid bent om onder de oppervlakte te kijken, ontdek je dat je schaduw niet tegen je werkt. Ze nodigt je uit om iets in jezelf te ontdekken dat gezien en gevoeld wil worden..

Schaduwwerk betekent niet dat je al je donkere kanten moet veranderen. Het betekent dat je jezelf steeds vollediger leert kennen.

Niet alleen de delen waar je trots op bent, maar ook de delen die aandacht, liefde en begrip nodig hebben. Juist daar ontstaat echte groei, omdat je steeds meer jezelf durft te zijn.

De uitnodiging

Misschien hoef je niet langer weg te kijken van de delen van jezelf die ongemakkelijk voelen.
Misschien zijn juist die delen de sleutel naar meer vrijheid, zelfcompassie en authenticiteit.

De volgende keer dat je geraakt wordt door een situatie of een ander, vraag jezelf dan niet meteen af:

“Waarom overkomt mij dit?”

Maar vraag:

“Wat probeert deze situatie mij over mezelf te laten zien?”

Misschien ontdek je dan dat jouw schaduw geen vijand is, maar een gids die je uitnodigt om alle delen van jezelf te omarmen en steeds meer thuis te komen bij wie je werkelijk bent.