We hebben vaak geleerd dat sommige emoties ongewenst zijn. Wees niet boos, niet verdrietig, niet bang, niet te gevoelig. En dus leren we al vroeg om emoties weg te stoppen, te negeren of zo snel mogelijk op te lossen.

Een emotie wegdrukken is als tegen een golf in de zee zeggen dat hij niet mag breken. De golf luistert niet. Hij komt toch. Het enige verschil is dat hij meer kracht opbouwt wanneer je hem probeert tegen te houden.

Maar wat als emoties helemaal niet opgelost hoeven te worden? Wat als ze gehoord willen worden?

Emoties spreken een taal:

Elke emotie draagt een boodschap in zich. Zie emoties als het dashboard van een auto. Ze vertellen je dat er iets aandacht vraagt, maar ze zijn niet het probleem zelf. Ze vertellen je dat er iets aandacht vraagt, maar ze zijn niet het probleem zelf. Het heeft weinig zin om het waarschuwingslampje uit te schakelen zonder onder de motorkap te kijken. Want ook al negeer je het lampje, het probleem blijft bestaan. Zo werkt het ook met emoties. Hoe harder je een emotie probeert weg te drukken, hoe groter de kans dat die zich op een ander moment opnieuw aandient. Misschien niet op dezelfde manier, maar wel met dezelfde boodschap.

De betekenis van een emotie is niet voor iedereen hetzelfde. De voorbeelden hieronder zijn geen vaste regels, maar uitnodigingen om nieuwsgierig te onderzoeken wat een emotie voor jou betekent.

Verdriet laat zien wat je dierbaar is. Het wijst op een gemis of verlies dat je raakt. Het kan gaan om de liefde voor iemand of iets, een verlangen naar verbinding of troost, of het proces van loslaten wat niet meer is.

Boosheid wijst er vaak op dat een grens is overschreden. Boosheid kan ook een signaal zijn dat een belangrijke behoefte niet wordt vervuld.

Angst wijst vaak op een behoefte aan veiligheid. Je kunt je onzeker voelen over het onbekende. Oude overtuigingen of ervaringen kunnen naar boven komen. Soms probeert angst je ook te beschermen tegen mogelijke pijn.

Jaloezie wijst soms niet zozeer op wat een ander heeft, maar op een diep verlangen dat in jou leeft. Misschien is het een droom die je zelf nog niet durft te volgen of bewondering die zich vermomt als jaloezie.

Schaamte kan wijzen op een verlangen om erbij te horen. Het kan de overtuiging versterken dat je niet goed genoeg bent of dat je bang bent om afgewezen te worden.

Schuld kan erop wijzen dat je verantwoordelijkheid wilt nemen voor iets wat belangrijk voor je is. Soms draag je echter ook verantwoordelijkheid die eigenlijk niet van jou is. Schuldgevoel kan daarnaast ontstaan wanneer je het gevoel hebt dat je niet hebt gehandeld volgens je eigen waarden.

Emoties zijn geen zwakte, ze zijn signalen. Ze laten zien waar iets in jou aandacht vraagt. Pas wanneer je nieuwsgierig wordt naar wat de emotie je probeert te vertellen, ontstaat er ruimte voor echte verandering.

De twee valkuilen:

Toch doen we vaak een van twee dingen. 

• We drukken emoties weg. We leiden onszelf af, zetten een glimlach op of gaan door alsof er niets aan de hand is.
  
• Of we slaan door naar de andere kant. We vallen volledig samen met onze emotie. “Ik bén boos.” “Ik bén bang’’. “Ik bén verdrietig.” Maar jij bent je emotie niet, je ervaart een emotie.

Dat is een wezenlijk verschil. Want zodra je jezelf met een emotie identificeert, bepaalt zij jouw werkelijkheid.

De ware kracht van emoties:

De kracht van emoties zit niet in het voelen alleen, en ook niet in het onderdrukken ervan. De ware kracht ontstaat wanneer je nieuwsgierig wordt.

Wanneer je jezelf afvraagt:

Waarom raakt dit mij zo?
Welke behoefte wordt hier zichtbaar?
Welke overtuiging ligt onder deze emotie?

Op dat moment verandert een emotie van een last in een kompas.

De uitnodiging:

Misschien hoef je je emoties niet langer weg te duwen, maar misschien hoef je er ook niet in te blijven wonen. Zie ze als bezoekers die op de deur kloppen omdat ze iets te vertellen hebben. Luister naar wat ze je willen vertellen, leer ervan en laat ze daarna weer verder gaan.

Achter iedere emotie schuilt waardevolle informatie over wat er werkelijk in jou leeft. Emoties zijn bedoeld om je iets te laten zien, niet om je leven over te nemen.

De volgende keer dat een emotie zich aandient, vraag jezelf dan niet af:

‘’O help… Hoe kom ik hier zo snel mogelijk vanaf?’’

Maar vraag:

‘‘Wat probeert deze emotie mij te vertellen?’’

Misschien ontdek je dan dat je grootste emoties niet je grootste tegenstanders zijn, maar je meest eerlijke leermeesters. Ze nodigen je uit om stil te staan, te luisteren en met meer begrip naar jezelf te kijken.